Gemeenteraad Grave buigt zich over begroting

Publicatiedatum: Dinsdag 29 oktober 2019

Wethouder Joosten: “Wrang dat het Rijk gemeenten niet mee laat profiteren”

Volgende week dinsdag 5 november 2019 – vanaf 19.30 uur – buigt de gemeenteraad van Grave zich in het stadhuis over de Programmabegroting 2020-2023. Om deze begroting ook meerjarig sluitend te krijgen, zijn forse ombuigingen noodzakelijk. Wethouder Financiën Rick Joosten: “De ombuigingsvoorstellen van ons college zijn niet gemakkelijk, maar in onze ogen de minst pijnlijke ombuigingen voor onze inwoners. Toch gaan we deze bijstellingen ook met z’n allen echt voelen. De gemeenteraad staat voor lastige keuzes.”

Preadvies

Het college heeft alle ombuigingsvoorstellen voorzien van een ‘positief’, ‘neutraal’ of ‘negatief’ preadvies. Wethouder Joosten: “Stemt de raad op 5 november in met alle ombuigingsvoorstellen die wij als ‘positief’ hebben aangemerkt, dan is de gemeentelijke begroting meerjarig sluitend en schrijven we vanaf 2022 weer zwarte cijfers. In 2023 zelfs met een positief saldo van € 156.000. Het begrotingstekort van ruim negen ton dat we over het jaar 2020 voorzien – ondanks alle ombuigingen van nu en vorig jaar – moeten we aanvullen uit onze algemene reserve.”

Ombuigingen

De raad zal dus echt keuzes moeten maken. “Inderdaad. En dit blijven natuurlijk altijd lastige keuzes,” aldus de wethouder. “De voorstellen die wij als ‘positief’ hebben aangemerkt, zijn in feite de minst pijnlijke voor onze inwoners. Sommige van deze voorstellen zullen inwoners niet direct raken, maar er zitten voorstellen bij die we toch echt gaan voelen met z’n allen. De broekriem moet strakker. Onze voorstellen? Denk bijvoorbeeld aan het verlagen van alle subsidies met 10%, het schrappen van de activiteiten voor ‘Graafs Geheugen’ en het uitvoeringsbudget voor de Vestingvisie, of het stoppen met de subsidiëring van schoolbibliotheken. Onze sportverenigingen ontvangen straks ook 10% minder subsidie op basis van het aantal jeugdleden en we moeten stoppen met het project Sjors Sportief.” “Wij als college hebben al onze budgetten kritisch onder de loep genomen en overal strakker en meer realistisch begroot. Het tarief voor de Onroerend Zaakbelasting stijgt desondanks met 4% extra naar 7%. Alleen door al deze en andere maatregelen krijgen we ons huishoudboekje op termijn weer op orde.”

Wmo en jeugdzorg

Ook het sociaal domein – en dan met name de Wmo en de jeugdzorg – ontkomt helaas niet aan ombuigingen. Mantelzorg wordt strakker begroot, cliëntondersteuning wordt op een andere manier ingericht en het budget ouderenbeleid wordt afgeraamd. Wethouder Joosten hierover: “Hoewel we positieve effecten verwachten van de inzet van de praktijkondersteuner GGZ/jeugdzorg, blijft het een realiteit dat de budgettaire problemen van veel Nederlandse gemeenten – waaronder Grave –hoofdzakelijk worden veroorzaakt door oplopende kosten in vooral de Wmo en de jeugdzorg. De incidentele rijksbijdrage van € 1 miljard voor de jeugdzorg – die over de jaren 2019, 2020, 2021 wordt uitgesmeerd – is bij lange niet voldoende om de vaak oplopende tekorten te dekken. We moeten niks afbreken wat we straks niet meer kunnen herstellen. We willen niet dat onze lokale basisinfrastructuur voor de zorg verschraalt. In 2016/2017 ontvingen we bijvoorbeeld zo’n € 3 miljoen rijksbijdrage voor onze jeugdzorg, in 2018/2019 was dat € 3,5 miljoen. Dat lijkt veel, maar inmiddels geven we jaarlijks meer dan € 4 miljoen uit. En ook de invoering van het inkomensonafhankelijke Wmo-abonnementstarief speelt Grave parten. Daarmee wordt mijns inziens de solidariteitspijler onder de Wmo weggehaald.”

Trap op, trap af

Grave heeft vooral minder geld beschikbaar, omdat het Rijk minder geld uitgeeft. Het geld dat gemeenten krijgen van het Rijk, is direct gekoppeld aan de uitgaven in Den Haag. Ondanks dat het financieel goed gaat in Nederland, houdt het Rijk vooralsnog de hand op de knip. “Het is wrang om te constateren dat het Rijk de Nederlandse gemeenten niet mee laat profiteren,” aldus Joosten.

Gemeenten ontvangen jaarlijks een bijdrage van het Rijk uit het gemeentefonds. De omvang van dit fonds wordt bepaald op grond van een vaste systematiek. Deze systematiek houdt in dat de groei of krimp van het gemeentefonds – en dus de uitkering die een gemeente ontvangt van het Rijk – gelijk op gaat met de groei of krimp van de netto rijksuitgaven. We noemen dit de ‘trap op, trap af’-systematiek. Wethouder Joosten hierover: “Veel rijkstaken zijn de afgelopen jaren naar gemeenten overgeheveld. En terwijl het geld in Den Haag op dit moment zogezegd ‘over de plinten klotst’, neemt de Rijksoverheid niet de verantwoordelijkheid om gemeenten voldoende geld te geven, zodat zij belangrijke taken zoals Wmo en jeugdzorg fatsoenlijk kunnen uitvoeren. Het is lang geleden dat het economisch zo goed ging met ons land. En tegelijkertijd moeten wij als gemeente bezuinigen schoolbibliotheken. Dat vind ik echt onverteerbaar.”

Programmabegroting

Kijk voor de programmabegroting op de agenda van de raadsvergadering van dinsdag 5 november 2019 (agendapunt 9).